Hans Vets schrijft in DataNews op 8 augustus dat hij het best ziet zitten de werkweek te verlengen van 37 naar 40 uren. Hij richt zich vooral op de ICT sector, want hij wijst correct aan dat deze sector meer toekomst heeft dan meer traditionele sectoren. Kort vermeldt hij: “Meer en flexibeler werken, daar gaat het over.”
Over dat meer heeft hij veel te zeggen. Flexibeler, daar komt hij niet toe. Het verbaast me niet: het standpunt van Vets past in een mentaliteit die teruggaat naar ver voor het begin van de ICT. Frederick Winslow Taylor vond het “wetenschappelijke” management uit einde 19de eeuw. Sindsdien schudden traditionele managers af en toe wat cijfers uit hun mouw waar rekenkundig over kan gediscussieerd worden. Dat leidt uiteraard af van wat het echte probleem is: Vets neemt een aantal dingen aan die ver naast de waarheid zitten.
Ten eerste neemt hij aan dat de gemiddelde ICTer effectief na 38 uur in zijn auto zit en aan het weekend begint. Ik ken geen enkel ICT-bedrijven waar dit gebeurt. De 40-urenweek is al een feit, als je de overuren (die niet mogen worden ingebracht) meetelt.
Ten tweede, en veel meer verontrustend, neemt Vets aan dat een ICTer een fabrieksarbeider is zoals die waar Taylor graag over schreef. Je voert de druk op en er wordt meer gewerkt. Zo simpel gaat dat bij het Taylorisme. Wat Vets niet inziet is dat ICT anders werkt. Veel ICTers vinden dat ze in een creatief beroep zitten. Heel wat anderen hebben een missie. Dit zie je aan de gigantische hoeveelheid geëngageerd werk dat ze gratis doen. 95% van het Internet draait op Linux. Sites als The Economist en het Witte Huis draaien op Drupal van de Belg Dries Buytaert. Terwijl deze enthousiaste ICTers de sociale media overnemen tijdens evenementen zoals FOSDEM, zie je nooit selfies van op het werk. Waarom niet? Bij start-ups zie je dat anders wel! En start-ups hebben geen problemen om hun productiviteit te halen, of de werkweek nu officieel 37, 38 of 40 uren is.
Het verschil tussen een start-up en het gemiddelde Europese bedrijf is de betrokkenheid. Onze bedrijfsstructuur is hiërarchisch, wat met de ongeschoolde fabrieksarbeiders in de 19de eeuw van Taylor een goed idee was. Maar nu we in de 21ste eeuw werken met gemotiveerde, geëngageerde hoogopgeleiden, werkt dit model niet meer. Een beslissing die vroeger zou werken, zoals het verhogen van het aantal uren, zou nu de motivatie kelderen. De 40-urenweek invoeren zou de ICTers verder vervreemden van je organisatie.
Je kan ook je bedrijf anders organiseren. Bij Valve bepalen de ICTers zelf aan welke projecten ze werken en met wie ze die uitvoeren. MassRelevance en HubSpot hebben vakantie en vaste uren afgeschaft: of je je job goed gedaan hebt, dat is wat telt. Wat blijkt? Hoe meer vertrouwen je geeft, hoe meer blijkt dat je mensen het verdienen. Het omgekeerde effect bestaat ook en heet het Golem-effect: hoe minder je je mensen behandelt, hoe meer ze zich gaan gedragen als een hersenloos lemen beeld.
De ‘monstercurve’ waar we mee vechten, is echt. We moeten goed opletten dat we in België niet te duur worden voor wat we maken. Maar de aanpak van de bouw gaat niet werken in beroepen met hoogopgeleiden, zeker niet in een enthousiaste jonge sector als de ICT. Laat ons daarom de nieuwe manier van werken eens grondig bekijken, niet alleen naar de vorm, maar ook naar de achterliggende waarden. Onze Belgische ICTers zijn wereldklasse. Laat ons hen dan ook zo behandelen en hen het vertrouwen geven dat ze verdienen.